Loudoun County emlak vergisini yüzde 30 indirdi. Komşuları hâlâ veri merkezleriyle boğuşuyor
Amerikalıların üçte ikisi artık evinin yanı başına bir veri merkezi istemiyor — işin ilginç yanı, bu insanların çoğu işte her gün yapay zekâ kullanıyor. NPR haftalarca bu gerilim bölgelerinde dolaştı ve ortaya çıkan tablo, basit bir protesto hikâyesinden çok daha girift.
Virginia'nın Sterling kasabasında Vantage VA2 diye bir bina var. Evlerin hemen yanında duruyor ve sekiz doğalgaz türbiniyle çalışıyor. Sakinler, türbinlerin sürekli alçak bir uğultu üzerine tiz bir vızıltı bindirdiğini söylüyor; bu ses çevredeki mahallelerde en büyük gürültü şikâyeti kaynağı hâline gelmiş. Komşulardan Kasey Hatch bir bankada BT altyapısı kuruyor ve işinde yapay zekâ kullanıyor. Aynı zamanda çevredeki gürültü seviyelerini herkesin görebileceği bir panel de kurmuş.
Bu ayrıntı aslında hikâyenin tamamını küçük ölçekte özetliyor. NPR'den Scott Neuman veri merkezi gerilim bölgelerini gezmiş, düzinelerce aktivist, politikacı, geliştirici ve sıradan insanla konuşmuş. The Economist ve YouGov'un yaklaşık 1.600 yetişkinle yaptığı ankete göre Amerikalıların yaklaşık üçte ikisi kendi bölgelerinde yeni veri merkezi inşasına karşı. NPR'nin görüştüğü, buna karşı çıkan neredeyse herkes ise günlük hayatında yine de yapay zekâ kullandığını itiraf ediyor.
İşte alışılmış protesto hikâyesine uymayan kısım: Loudoun County veri merkezlerinden zarar görmüyor, tam tersi. 2026 mali yılında emlak vergisinden yaklaşık 1,2 milyar dolar gelir elde etmişler — bu, ilçenin toplam bütçesinin kabaca yüzde 39'u demek. İlçe yönetimi, bu para sayesinde son on yılda gerçek emlak vergisi oranını yaklaşık yüzde 30 düşürdüğünü doğruluyor; araç vergileri de aynı şekilde gerilemiş. Yani insanlar, bu sektörün vergi faturasını ölçülebilir şekilde küçülttüğü bir yerde inşaata itiraz ediyor.
Demek ki para tek başına huzuru satın almıyor, ve asıl akılda kalması gereken bulgu bu. Brookings Institution'dan Darrell West, veri merkezlerinin "bildiğimiz siyaseti alt üst ettiğini" söylüyor — mesele artık "evimin yanında olmasın" refleksini aşmış, teknolojinin kendisinin kimsenin kontrolünde olmadığı korkusuna dönüşmüş. Üstüne bir de gizlilik ekleyin: NPR, seçilmiş yetkililerin gizlilik sözleşmeleri imzaladığı anlaşmaların çoğaldığını aktarıyor. Görebildiğiniz bir çek artı okuyamadığınız bir sözleşme, güvensizlik demek.
Düşük bir vergi faturası, kapatamadığınız bir sesi telafi etmez — özellikle de okumanıza izin verilmeyen bir anlaşmanın parçasıysa.
Bunu bu kadar yaygınlaştıran şey siyasi mekanizma. Lehigh Üniversitesi'nden siyaset bilimci Chris Borick lafı dolandırmıyor: "Şu an iktidardaysanız ve bu meseleyle uğraşıyorsanız, sırtınızda bir hedef tahtası var demektir." Koalisyonlar parti çizgisini takip etmiyor — Hatch, yıllarca hiçbir konuda anlaşamadığı, katı bir Cumhuriyetçi olan kuzeniyle veri merkezleri konusunda kendini aynı fikirde bulmuş. Bir mesele her iki partiyi de içeriden bölüyorsa, görevdekiler ortada kalarak sıyrılamaz. Yerelde bir taraf seçmek zorunda kalırlar, ve birileri de tam bunun için karşılarına çıkar.
Onaylanmış bir sahanın işitme mesafesinde yaşayan herkes — NPR'nin duyduğu şikâyetler gürültü, elektrik talebi ve kurak ya da hızla büyüyen bölgelerde su kullanımı. Bir de işte gün boyu bir sohbet botuna yazan yirmili, otuzlu yaşlardaki insanlar: Hatch bunu bir bankada yapıyor, Nusheen Farahani ise hayatını mikro yönetmesine izin vermemeye çalışırken "isteksizce" sohbet botları kullandığını söylüyor. İşte kullandıkları makineler, kasabanın kenarında inşa edilen makinelerin ta kendisi — ve bunun faturası, yani vergiler, elektrik, gürültü, çoğu insanın hiç katılmadığı ilçe meclisi toplantılarında belirleniyor.
İzlenecek somut bir şey var: Veri merkezi gelişimini yavaşlatmaya çalışan Loudoun County meclis üyesi Juli Briskman, gelecek yılki ön seçimde, merkezleri sağladığı vergi geliri yüzünden savunan aynı partiden meclis başkanı Phyllis Randall'a karşı yarışıyor. Bu seçim, tepkinin oya dönüşüp dönüşmediğinin temiz bir testi olacak. Randall, NPR'nin yorum talebine yanıt vermemiş. Bu ön seçimin ötesinde bir tarih verilmemiş.
Data Center Opposition Report, harekette aktif yaklaşık 640 bin kişi sayıyor; sadece Haziran-Ağustos arasındaki üç ayda 220 yeni grup kurulmuş. Bunların neredeyse hiçbiri teknoloji karşıtı değil — herkes gibi onlar da aynı yapay zekâyı kullanıyor. İtiraz ettikleri şey, nereye inşa edildiği ve kararın dışında bırakılmaları. Bunlar birbirinden çok farklı iki kavga, ve sadece biri vergi indirimiyle çözülebilir.
Kaynaklar: NPR, "The data center backlash is reshaping American politics — one community at a time", Scott Neuman, 21 Eylül 2026; alıntılanan anket: The Economist/YouGov, yaklaşık 1.600 yetişkinle yapıldı; Data Center Opposition Report.
Veri merkezleri artık mühendislerin değil herkesin meselesi: Amerikalıların üçte ikisi evinin yanına yapılmasına karşı, 640 bin kişi zaten direniş hareketinde, ve bu durum seçimlerden önce alışılmış siyasi denklemleri bozuyor.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler