45 milyon dolarlık kampanya reklamı, tek hedef: penceresiz o bina
Cumhuriyetçiler ile Demokratlar bu yıl neredeyse hiçbir konuda anlaşmıyor. Ama veri merkezlerinin elektrik faturanızı şişirdiği konusunda ikisi de aynı fikirde — ve ikisi de bunu söylemek için milyonlarca dolar harcıyor.
Bir yerlerde, belki sizin mahallenizde, belki tanıdığınız birinin mahallesinde, bir şirket bilgisayarlarla dolu dev bir depo inşa etmek istiyor. Penceresi yok, çalışanı az, elektrik iştahı devasa. Yapay zekânın gerçekte yaşadığı yer burası. Ve son bir yılda, Amerika'da hem Cumhuriyetçi hem Demokrat siyasetçilerin aynı cümlelerle saldırdığı tek şeye dönüştü.
NPR, reklam verisi şirketi AdImpact'in kayıtlarını inceledi ve ocak ayından bu yana valilik, temsilciler meclisi ve senato yarışlarında kampanyaların ve dış grupların veri merkezlerinden bahseden reklamlara 45 milyon doları aşkın para harcadığını buldu. Dağılım neredeyse eşit: Cumhuriyetçi adaylar için 22 milyon doların üzerinde, Demokratlar için 21 milyon doların üzerinde. Argüman aynı, taraflar farklı — çok fazla vergi indirimi, yükselen elektrik faturaları, birinin bu işi frenlemesi gerekiyor.
Siyasi reklam parası, bulabileceğiniz en dürüst anket verisidir. Kimse tutmayacak bir mesaja 2,5 milyon dolar yatırmaz. Yani Florida'daki bir Cumhuriyetçi ile Wisconsin'deki bir Demokrat elektrik faturanız hakkında aynı cümleyi söylemek için reklam süresi satın alıyorsa, bu size odak gruplarının çoktan bulduğu şeyi anlatır: yapay zekâ inşaatı artık soyut bir kavram değil, insanların her ay açtığı faturada karşılarına çıkan bir şey.
Rakamlar bunu doğruluyor. Haziran ayında yapılan bir Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalıların yüzde 77'si veri merkezlerinin elektrik maliyetlerini artırdığından endişeli. Demokratların üçte ikisi, Cumhuriyetçilerin yarısı, kendi mahallelerinde biri inşa edilmesine karşı çıkacaklarını söyledi. Reklamlarda veri merkezi geçen ifade sayısı ocakta bir avuçken, haziranda 62'ye, temmuzda 110'un üzerine, ağustosta yaklaşık 164'e çıktı. Bu yavaş bir eğilim değil. Bu bir tırmanış eğrisi.
Yıllardır yapay zekâ inşaatının maliyeti yatırımcıların sorunuydu. Şimdi seçmenlerin sorunu — ve seçmenler bu soruyu yüksek sesle yanıtlıyor.
Siyasi reklamları izleyen Wesleyan Media Project'ten Michael Franz, konunun neden iki partiye de uyduğunu açıklıyor. Demokratlar bunu çevre kaygılarına bağlayabiliyor; Cumhuriyetçiler içinse veri merkezlerine saldırmak "büyük şirketlere, sizi umursamayan bir sisteme karşı çıkmanın" bir yolu. Franz bunu "MAGA'cı Cumhuriyetçilerle liberal Demokratların" aynı noktada buluştuğu nadir konulardan biri olarak tanımlıyor. Sektör için asıl sorun şu: iki taraf da sana karşı çıkarak kazanıyorsa, hiçbir seçim sonucu sana yaramaz.
Elektrik faturasını ödeyen ve yükseldiğini fark eden herkes — özellikle kirada oturanlar, çünkü zam onlara birebir yansıyor ve binayı değiştirme şansları yok. Ne okuyacağına ya da iş için nereye taşınacağına karar veren gençleri de ilgilendiriyor: faturaları şişiren aynı tesisler, yerel istihdam vaadi olarak da pazarlanıyor. NPR'a konuşan isimsiz bir Cumhuriyetçi çalışan, parti hattının veri merkezlerinin Çin'i geçmek ve "yerel toplulukta iş sayısını artırmak" için gerekli olduğu yönünde olduğunu söyledi. Ve bir tesisin yakınında yaşayan herkesi ilgilendiriyor — çünkü kısa süre sonra kendi belediye meclisi toplantısının, başkanlık seçiminden daha çok hayatına dokunduğunu keşfedecek.
Gözünüz Ohio'da olsun. NPR'ın ulaştığı ve ilk olarak Axios'un haberleştirdiği bir iç yazışmada, Ulusal Cumhuriyetçi Senato Komitesi veri merkezlerini "tüm seçim döngüsü için uyuyan bir mesele" diye tanımladı ve teknoloji sektörünü uyardı: Cumhuriyetçi Senatör Jon Husted kaybederse, ülke genelindeki siyasetçiler veri merkezlerine karşı temkinli davranmaya başlar. Ohio'da başyardımcılık döneminde veri merkezlerini destekleyen Husted, Demokrat Sherrod Brown'a karşı yarışıyor ve bu konuda reklam yayınlamıyor — ama faturayı ödeyen tüketicileri korumak için Kongre'ye bir yasa tasarısı sundu. Sektörün kendi ağzıyla adını koyduğu test, bu yarış.
Başkan Trump eyaletlere inşaata devam etmeleri çağrısı yaparken, tesislerin "biraz halkla ilişkiler desteğine ihtiyacı olabileceğini" de kabul etti. Brookings'ten Darrell M. West bunu açıkça koydu: kamuoyu yön değiştirdiğinde siyasetçiler genelde onunla birlikte döner, ve bu konuda Trump henüz dönmedi. Geri kalan herkes rüzgârın hangi yöne estiğini çoktan hesapladı. Sırada kimin döneceğine bakın.
Kaynaklar: NPR, "Voters are fed up with data centers. Both parties are trying to cash in for midterms," 5 Eylül 2026; NPR'ın AdImpact siyasi reklam verisi analizi; Reuters/Ipsos anketi, Haziran 2026.
Yapay zekâ inşaatının faturası artık yatırımcıların değil, seçmenlerin sorunu — 45 milyon dolarlık kampanya reklamı, Cumhuriyetçi ve Demokratların ortak bulduğu tek gerçeği gösteriyor: bu boom'un bedelini sonunda sıradan insan ödeyecek.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler