189 gigavatlık gaz santraline kimse oy vermedi
ABD'de sadece veri merkezlerini beslemek için planlanan doğalgaz santrallerinin toplam gücü, bir yıldan kısa sürede neredeyse iki katına çıktı. Planlananların tamamı inşa edilirse ortaya çıkan elektrik, yaklaşık 189 milyon evi aydınlatacak kadar büyük. Ama o evlerin hiçbiri bu elektriğin müşterisi değil.
İki yıl önce bu rakam yuvarlama hatası sayılırdı. Dünyadaki santralleri tek tek sayan araştırma grubu Global Energy Monitor, 2024 başında ABD'de özellikle veri merkezlerine elektrik vermek için planlanan doğalgaz santrallerinin toplamını sadece 4 gigavat olarak bulmuştu. 2025 sonunda bu sayı 97 gigavata çıktı. Salı günü açıklanan yeni araştırmaya göre, 2026 ortası itibarıyla rakam 189 gigavatı geçti.
Raporun hatırlattığı gibi, 1 gigavat aşağı yukarı 1 milyon evi besler. Yani ABD büyüklüğünde bir ülkede her evin yanına, hiç uyumayan, tatile çıkmayan, ışığını hiç söndürmeyen görünmez bir ikinci komşu ekleniyor gibi düşünün. Kağıt üzerindeki plan tam olarak bu şekilde görünüyor.
Neden güneş ya da rüzgâr değil de gaz? Çünkü yapay zekâ şirketleri beklemek istemiyor. Güneş santrali kurup şebekeye bağlamak, izin almak, depolama eklemek yıllar sürebilir. Gaz santrali daha hızlı ayağa kalkar — büyük teknoloji şirketleri için hız, neredeyse her şeyin önünde geliyor.
Ama bir gaz santrali otuz, kırk yıl çalışır.
Yani bugün atılan imza, 2060'lara kadar sürecek bir emisyon ve fatura yükü demek. ABD'de bu santrallerin çoğu için karar, seçmenlerin sandığa gittiği bir oylamayla değil, eyalet enerji kurulları ile şirketler arasındaki kapalı görüşmelerde verildi.
Ve işin garip tarafı şu: bu 189 gigavatın tamamının gerçekten inşa edileceğinin garantisi yok.
Global Energy Monitor'ın kayıtları gösteriyor ki ABD'de 'planlandı' aşamasındaki santrallerin geçmişte önemli bir kısmı hiçbir zaman inşaata geçmedi — proje iptal oldu, finansman bulunamadı ya da beklenen talep gelmedi. Bu rakamın arkasında, yapay zekâ yatırımının bu hızla süreceğine yapılmış dev bir bahis var.
Bu tablo herkesi aynı şekilde etkilemiyor. Santralin yanında yaşayanlar için mesele hava kalitesi ve gürültü. Her ay elektrik faturasına dikkatle bakan kiracılar ve genç aileler için mesele, şebeke yatırımının maliyetinin zamanla herkese — veri merkezi müşterisi olmayanlara da — yayılma ihtimali. Birikimini enerji şirketi hisseleriyle büyütenler için mesele, bu bahsin tutup tutmayacağı. Yapay zekâ sektöründe kariyer kurmayı düşünen gençler için de mesele aynı: bu büyümenin gerçekten sürüp sürmeyeceği, çünkü işlerinin geleceği de buna bağlı.
İzlenecek somut şey şu: Global Energy Monitor bu sayıyı düzenli olarak güncelliyor. Bir sonraki raporda 189 gigavatın ne kadarının fiilen inşaat iznine geçtiğini, ne kadarının rafa kaldırıldığını göreceğiz. Rakam düşerse bahis suya düşmüş demektir; yükselirse fatura da yükselecek demektir.
Bu santraller, önümüzdeki yıllarda yapay zekâ talebinin bugünkünden çok daha büyük olacağı varsayımıyla planlanıyor. Peki ya o talep beklenen hızda gelmezse? Geriye kimsenin oy vermediği gaz santralleri ve onları bir şekilde ödemesi gereken bir şebeke kalıyor. Soru basit: o fatura kime kesilecek?
Kaynak: Global Energy Monitor araştırma raporu (yayım: Salı, 2026).
ABD'de veri merkezleri için planlanan gaz santrali kapasitesi altı ayda 97'den 189 gigavata çıktı — bu neredeyse 200 milyon evi besleyecek bir güç ve önümüzdeki on yıllar için emisyonları ve elektrik faturalarını şimdiden kilitliyor.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler