İngiltere dijital kimlik planını rafa kaldırdı. Sonra barlara yüzünüzü taratma iznini verdi
Bu haftadan itibaren İngiltere ve Galler'deki barlar, kulüpler ve tekel bayileri yaşınızı kendi telefonunuzdaki bir yüz taramasıyla kontrol edebiliyor. Ne pasaport, ne adres — ne de devletin çıkardığı bir kimlik kartı.
Bu hafta yürürlüğe giren yeni düzenleme, İngiltere ve Galler'deki barlara, tekel bayilerine, gece kulüplerine ve restoranlara müşterinin 18 yaşından büyük olduğunu biyometrik taramayla doğrulama izni veriyor. Bir uygulama indiriyorsunuz, uygulama telefonunuzdaki kamerayla yüzünüzü tarıyor ve tek bir şey söyleyen bir QR kod üretiyor: bu kişi yaşı tutuyor. Kapıdaki görevli sadece o kodu görüyor — adınızı değil, oturduğunuz sokağı hiç değil.
İşte işin ilginç tarafı burada başlıyor. Andy Burnham, bu yaz ulusal bir dijital kimlik planını, sivil özgürlükler konusunda yükselen endişeler yüzünden rafa kaldırmıştı. Ulusal kart artık yok. Ama kapıdaki yüz taraması yine de geldi — bu sefer özel şirketler eliyle, ve zorunlu olmadan. Yoti ve Luciditi, bu uygulamaları sağlayan firmalar arasında. Yoti'nin tahminine göre İngiltere'de 18-25 yaş arasındakilerin dörtte biri kadarı zaten kendi uygulamasını ya da Posta İdaresi'yle birlikte sunduğu EasyID'yi indirmiş durumda; toplamda İngiltere'de bu tür uygulamaları kullananların sayısı yaklaşık 8,5 milyon.
Bunu bir mahremiyet zaferi olarak okumak mantıklı geliyor, ve bunun gerçek bir dayanağı var. Şu an 18 yaşını geçtiğinizi kanıtlamak, bardaki bir yabancının eline tam adınızın ve ev adresinizin yazılı olduğu bir belgeyi tutuşturmak demek. Dijital hükümetten sorumlu bakan Stephanie Peacock tam da bunu vurguladı: fiziksel kimlik taşımanıza gerek kalmayacak, yaşınızı kanıtlamak için adınız veya adresiniz gibi hassas bilgileri de kimseyle paylaşmayacaksınız. Kapıda gösterilen veri azaldıkça, kaybedilecek veri de gerçekten azalıyor.
Ama şimdi kimliğinizin nerede saklandığına bakın. Hükümet, yeni sistemin sahte kimlik kullanımını azaltacağına ve hassas verilerin açığa çıkma riskini düşüreceğine inanıyor. Ama sistemi işleten hükümet değil. Her biri kendi uygulamasıyla çalışan özel şirketler işletiyor, ve farklı alkol satıcılarının muhtemelen farklı uygulamaları kabul edeceği anlaşılıyor. Yani tek bir resmi dijital kimlik kurmayı reddeden ülke, sonunda genç yetişkinlerin telefonlarının çeyreğine zaten yüklenmiş birkaç gayriresmi kimlikle baş başa kaldı.
Ulusal bir kimlik reddedildi. Ticari bir tanesi arka kapıdan içeri girdi.
Bu uygulamaların nasıl çalıştığına dair küçük ama çok şey anlatan bir detay daha var: yüzünüzü taratmakla kodu satıcıya onaylatmak arasında genellikle 30 saniyelik bir pencere bırakılıyor. Bu pencere, 18 yaşındaki birinin daha büyük bir arkadaşının telefonunu ödünç almasını engellemek için var. Bu da sistemin aslında ne kanıtladığını gösteriyor: tarayıcının önündeki yüzün, o an, o yerde, kayıtlı yaş kanıtıyla eşleştiğini. Plastik ehliyetler ve pasaportlar da hâlâ geçerli, yani sahte kimlik meselesi de tamamen kapanmış değil.
İngiltere veya Galler'de bir barda, marketin kasasında ya da kulüp kapısında kimlik sorulan herkes — pratikte bu, on sekiz yaş sonu ve yirmili yaşlardaki insanlar demek, yani bu uygulamaları zaten cebinde taşıyan grup. Bir uygulama indirip indirmeyeceğine karar verecek olanları da ilgilendiriyor: 18-25 yaş arasındakilerin dörtte biri zaten indirmiş, geri kalanlar ise kimlik bilgilerini hangi şirkete emanet edeceklerine karar vermek zorunda. Bir de küçük bar ve tekel bayii işletenleri ilgilendiriyor: bu sistemlerden bazılarının işletmeye maliyeti var, UK Hospitality'nin başkanı Allen Simpson'ın, yayılmanın sektöre yük olmadan ve maliyet açısından verimli yürümesi için çalışacaklarını söylemesinin nedeni de bu. İleride elektronik sigara ve tütün ürünlerine de genişletilebilir.
İzlenmesi gereken iki şey var. Birincisi, parmak damarı tarayıcının onaylanıp onaylanmayacağı — bir müşterinin parmağındaki damarları okuyan bu cihaz, hükümetin bu girişiminin bir parçası olarak değerlendiriliyor ama henüz kullanım onayı almadı. İkincisi, bunun elektronik sigara ve tütüne yayılıp yayılmayacağı — Guardian, ileride bu alana da genişletilebileceğini bildiriyor. İkisi için de bir tarih verilmedi. Guardian, başlangıcın parçalı olacağını da not ediyor, çünkü farklı satıcılar farklı uygulamaları kabul edecek — yapılan karşılaştırma temassız ödeme: 2007'de tanıtıldı ve evrensel hale gelmesi neredeyse 20 yıl sürdü.
O 30 saniyelik pencere, aslında hikâyenin tamamını küçük ölçekte anlatıyor. Bu pencere var çünkü sistem telefona güvenmiyor — yüzünüze güveniyor, ve sadece yarım dakikalığına. Bu arada, size içki verilip verilmeyeceğine karar veren şey artık çoğu içici için adını bile duymadığı bir şirketin yaptığı bir uygulama. Temassız ödeme normalleşmesi 20 yıl sürdüyse, kapıdaki yüz taraması sıradanlaşana kadar nereye varır?
Kaynaklar: The Guardian (Robert Booth, İngiltere teknoloji editörü), 15 Eylül 2026 — "Digital ID comes of age as pubs and bars get go-ahead for biometric scan tech"
Bu hafta İngiltere'de bir bar, pasaport yerine yüzünüzü tarayabiliyor — devlet tek bir ulusal dijital kimlikten vazgeçti ama biyometriyi, halihazırda 8,5 milyon kişinin kullandığı özel şirket uygulamaları üzerinden içeri soktu.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler