Kitap başına 3.000 dolar: yazarlar Anthropic'in parasının yanlış kişilere gittiğini söylüyor
Anthropic korsan kitaplar için 1,5 milyar dolar ödemeyi kabul etti. Şimdi yazarlar, paylarını başka birinin talep ettiğini söyleyen e-postalar açıyor.
Bir yapay zekâ şirketi, modellerini eğitmek için korsan kitap kullandığı ortaya çıkınca ödeme yapmayı kabul etti. Rakam büyüktü: 1,5 milyar dolar, yaklaşık 500.000 kitabın yazarlarına paylaştırılacak, korsan her eser için 3.000 dolar. Pek çok yazar için bu, kitaplarının şimdiye kadar üretmiş olduğu en büyük tek çek.
Bu hafta bazıları o çekin kendilerine ait olmayabileceğini öğrendi. Yazarlar, başka birinin — genelde bir yayınevinin, bazen bir ajansın — ödemeleri üzerine talep açtığını söyleyen e-postaların ekran görüntülerini paylaşmaya başladı. Polisiye ve gerilim yazarı April Henry, HarperCollins'in hakları en az 17 yıl önce kendisine geri dönmüş bir kitap üzerinde hak talebinde bulunduğunu, aynı gün HarperCollins'in 'işvereni' olarak eklendiğine dair bir kredi uyarısı aldığını anlattı. Oysa HarperCollins hiçbir zaman işvereni olmamıştı.
Anlaşmanın kuralı yüksek sesle söylenebilecek kadar basit: kitabınız hâlâ geleneksel bir yayıneviyle basılıyorsa 3.000 dolar yarı yarıya bölünüyor. Kendi kendinize yayınladıysanız, ya da yayınevi kitabı baskıdan kaldırıp haklarını size geri verdiyse, 3.000 doların tamamı sizin. Sorun şu: kimde hangi hakkın olduğunu gösteren tek ve temiz bir liste yok. Yani pay, onlarca yıllık sözleşmelere dağılmış kâğıtlara bağlı.
Writers Beware blogunu yöneten Victoria Strauss, kendisine ulaşan şikâyetlerin sürekli iki şekilde tekrarlandığını söylüyor: haklarının çoktan yazara geri döndüğü kitaplar üzerinde yayınevlerinin hak iddia etmesi, ve yüzde 50 alması gerekirken yüzde 100 talep edilmesi. Niyet konusunda temkinli — 'kötü kayıt tutmayla makul biçimde açıklanabilecek bir şeyi kötü niyete bağlamak istemem' diye yazdı. Bazı yayınevleri bunun bir hata olduğunu zaten kabul edip Anthropic'ten düzeltilmesini istedi. Authors Guild CEO'su Mary Rasenberger, The New York Times'a bunu 'yayınevlerinin bir el koyması' olarak görmediğini söyledi.
Ve tam burada durup düşünmeye değer bir şey var. Paranın yanlış hesaba gitmesi için bu hikâyedeki hiç kimsenin kötü niyetli olması gerekmiyor.
Bir de ajanslar var. Strauss, birkaç edebiyat ajansının da hak talebi açtığını söylüyor — ki bu garip, çünkü kendi ifadesiyle 'ajanslar, sattıkları kitapların hak sahibi değildir.' Eski bir hukuk stajyeri ve hukuk profesörü olup mahlas kullanarak yazan yazar Courtney Milan, konuyu Bluesky'da daha az kibar bir dille anlattı: 'Görünüşe göre bazı ajanslar Anthropic anlaşmasından yüzde talep etmeye çalışıyor, ve bunu KESİNLİKLE yapmamaları gerektiğini düşünüyorum.' Sistemin varsayılan işleyişi şu: kim talep açarsa o sayılır. Kitabı gerçekten yazan kişinin bunu fark edip, elle itiraz etmesi gerekiyor.
Bir zamanlar başkasının sözleşmesi altında emek verip ortaya bir şey koymuş herkesi ilgilendiriyor bu: haklar maddesini okumadan bir kitap anlaşması ya da serbest çalışma sözleşmesi imzalayan 26 yaşındaki biri, eski çalışması bir veri kümesinde duran bir illüstratör, ilk ücretli işi bir gün dava edilip anlaşmaya varabilecek bir platformda duran herkes. Bu, emeğinizin karşılığı nihayet elinize geçtiğinde ve belirleyici belgenin yıllar önce imzalayıp bir daha hiç okumadığınız o sözleşme olduğu ortaya çıktığında ne olacağının ilk büyük sınavı. Ayrıca arkasında eski kitapları olan her yazarı ilgilendiriyor: tek bir yanlış etiketlenmiş hak devri tarihi, sessizce kitap başına 1.500 dolara mal oluyor.
İzlenmesi gereken şey bir tarih: 10 Ağustos 2022, anlaşmadaki 'indirme tarihi'. Bir yazarın bir kitap üzerinde tam 3.000 doları alabilmesi için hakların o günden önce kendisine geri dönmüş olması gerekiyor. Milan ve Authors Guild, bir tahsisata nasıl itiraz edileceğini paylaştı. Kimsenin söylemediği şey şu: kaç itiraz var, ve bunu bir hata olarak kabul eden Anthropic ile yayınevleri bu işi büyük ölçekte nasıl düzeltecek. Bunun için henüz bir tarih verilmedi.
Bir hâkim, telifli kitaplarla yapay zekâ eğitmenin adil kullanım olduğuna, sorunun sadece kitapların korsan yollarla elde edilmesi olduğuna zaten karar verdi. Yani bu 1,5 milyar dolar eğitimin karşılığı değil — kitapların nasıl edinildiğinin bedeli. Sektör bir yapay zekâ şirketinden sonunda para koparmayı başardı, ve şimdi o parayı kimin tutacağı konusunda kendi kendiyle tartışıyor.
Kaynaklar: TechCrunch, "Authors push back as publishers and agents make claims on Anthropic settlement," Anthony Ha, 6 Eylül 2026; Writers Beware (Victoria Strauss), The New York Times (Mary Rasenberger) ve April Henry ile Courtney Milan'ın paylaşımlarından alıntıyla.
Anthropic'in korsan kitaplar için ödediği para — yarım milyon kitaba, tanesi 3.000 dolardan — yanlış ellere gitmeye başladı: yayınevleri ve ajanslar sahip olmadıkları paylar üzerinde hak iddia ediyor, yazarlar ise ödemelerini tek tek elle itiraz ederek geri almak zorunda kalıyor.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler