Amazon Satıcılara 'İkinci En Yüksek Teklifin Bir Kuruş Üstünü Ödersiniz' Demişti. FTC'ye Göre Vakaların %80'inde Kendi Tekliflerinin Tamamını Ödediler
22 eyalet ve FTC, 31 Ağustos 2026'da Amazon'a dava açtı. İddia şu: şirketin reklam ihalelerindeki yedi yıllık bir fiyatlandırma numarası, bir milyondan fazla marka ve satıcıdan sessizce on milyarlarca dolar çekti — ve bu maliyet sonunda alışveriş yapan insanlara yansıdı.
Amazon'da bir telefon kılıfı aratıldığında ilk çıkan sonuçlar reklamdır. Satıcılar bu reklam yerleri için bir ihalede teklif verir, ve Amazon yıllardır bu ihalenin nasıl işlediğini onlara şöyle anlatmıştı: ihaleyi kazanırsan, altındaki teklifi verenden sadece bir kuruş fazla ödersin. Bu kural önemlidir, çünkü satıcının bir tıklamanın gerçekte kaç para ettiğini, fazla ödeme riski olmadan teklif etmesini sağlar.
31 Ağustos 2026'da Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve 22 eyalet başsavcısının açtığı dava, kuralın Amazon'un söylediği gibi işlemediğini öne sürüyor. Şikayete göre, Sponsorlu Ürünler reklamlarında Amazon, reklamcılara vakaların yaklaşık %80'inde kendi kazanan tekliflerinin tamamını ödettirdi. Amazon'un tarif ettiği ihale bir 'ikinci fiyat ihalesi'ydi. İddiaya göre gerçekte işletilen ise, pratikte, bir 'birinci fiyat ihalesi'ydi. Şikayete göre yedi yıl boyunca 1 milyondan fazla marka ve satıcı bu farkı ödedi — muhtemelen on milyarlarca dolar.
İşin Amazon'un reklamcılarını aşan kısmı burada başlıyor. FTC Başkanı Andrew N. Ferguson, bu yüksek maliyetlerin 'büyük ölçüde Amerikalı tüketicilere yansıtıldığını' söyledi. Her tıklama için fazla ödeyen bir satıcı bunu iyi niyetle kendi cebinden karşılamaz — fiyat etiketine eklenir. İddia doğruysa, reklamdaki gizli zam sessizce alışverişteki gizli zam olmuş.
Mekanizmayı bir kez daha düşünmeye değer, çünkü iddia edilen yalanın neden sadece dürüst olmamakla kalmayıp kârlı da olduğunu açıklıyor. Kendi teklifini ödediğin bir ihalede, akıllı teklifçiler zamanla tekliflerini düşürüp kazanmaya yetecek en düşük tutarı bulmaya çalışır — şikayet buna 'teklif budama' diyor. Bir sonrakinden sadece bir kuruş fazla ödediğin bir ihalede ise, tıklamanın senin için gerçekten değdiği tutara yakın teklif verirsin. İnsanlara ikinci türü işlettiğini söyleyip birincisini işletirsen, dürüst tekliflerle temkinli tekliflerin arasındaki farkı toplarsın.
Tekliflerin yüksek kalmasını sağlayan, kurallara olan güvendi. Şimdi tartışma konusu olan da o kurallar.
Ölçek de burada önemli. Şikayete göre etkilenen reklamcıların 500.000'den fazlası küçük ve orta ölçekli işletme — tek kişilik markalar, ek iş olarak yürütülen dükkanlar, ihaleyi hiç görmeyip sadece faturayı gören insanlar. Kontrol etme şansları yoktu. İhale Amazon'un kendi sisteminin içinde geçiyor, ve nasıl işlediğine dair tek açıklama Amazon'un kendi web sitesinden, eğitim videolarından ve yüzlerce satış temsilcisinden geliyordu.
Amazon'dan herhangi bir şey satın alan herkesi ilgilendiriyor bu: FTC başkanına göre bu maliyetler büyük ölçüde Amerikalı tüketicilere yansıtıldı, yani iddia doğruysa bu zam yıllarca sıradan fiyatların içine gizlice gömülmüştü. Orada reklam veren küçük bir dükkanı ya da ek iş olarak bir markayı yürüten herkesi de ilgilendiriyor — şikayette 500.000'den fazla küçük ve orta ölçekli işletme adı geçiyor, ve bunların çoğu ilk gerçek pazarlama parasını, o paranın nereye gittiğini denetleme şansı olmadan harcıyordu. Ve kontrol edemediği bir platformun üzerine iş kuran herkesi ilgilendiriyor: sana söylenen fiyatlandırma kuralları, etrafında plan yaptığın kurallardır — ve bu dava, defteri sadece bir tarafın görebildiği yerde ne olduğuyla ilgili.
FTC ve 22 eyalet başsavcısı — Alaska, Arizona, California, Colorado, Florida, Idaho, Illinois, Indiana, Iowa, Kentucky, Louisiana, Maryland, Nebraska, New Jersey, New York, North Carolina, Oklahoma, Pennsylvania, Rhode Island, South Carolina, Vermont ve Washington — bir şikayet dosyaladı. Bu bir iddia, henüz bir karar değil. Amazon basın açıklamasına bir yanıt vermedi, ve FTC ne bir duruşma tarihi, ne bir son tarih, ne de 'muhtemelen on milyarlarca dolar' dışında bir tazminat rakamı belirtti. Şimdi ne olacağını, ve ne zaman olacağını, henüz kimse söylemiyor.
Şikayet, Amazon'u fazla para almakla suçlamıyor. Amazon'u, kuralları bir şekilde anlatıp başka şekilde işletmekle suçluyor. Kulağa küçük gelen ama çok daha geniş bir iddia bu: platformun aynı zamanda tek hakem olduğu her ihale, sıralama ve ücret tarifesi için geçerli. Kendine sor: bugün ödediğin fiyatlardan kaçı, sana sadece anlatılan bir süreç tarafından belirlendi?
Kaynaklar: Federal Ticaret Komisyonu basın bülteni, "FTC, States Sue Amazon Over Secret Ad Surcharge Scheme," 31 Ağustos 2026.
Düzenleyici ve 22 eyalet, Amazon'un yedi yıl boyunca bir milyondan fazla satıcıdan gizlice fazla reklam ücreti aldığını iddia ediyor — ve bu ek maliyetin sonunda ürün fiyatına yansıyıp alıcının cebinden çıktığını söylüyor.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler