Kaliforniya uygulamalara açık açık söyledi: kullanıcı 15 yaşındaysa, algoritmayı kapat
Newsom, 16 yaş altı hesaplardan otomatik oynatmayı, bildirimleri ve kişiselleştirilmiş akışları söküp atan, gençler için yapay zeka sohbet botlarına zaman sınırı getiren yasaları imzaladı. Dijital haklar örgütü EFF bunun gençleri sosyal medyadan fiilen yasaklamak anlamına geldiğini söylüyor.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 10 Eylül 2026'da gençlerin sosyal medya ve yapay zeka sohbet botu kullanımını hedef alan bir dizi yasayı imzaladı. İşin en can alıcı kısmı şu: sosyal medya şirketleri artık 16 yaş altındaki hiç kimseye "bağımlılık yapan özellikler" sunamayacak — ve yasanın bağımlılık tanımı geniş tutulmuş. Otomatik oynayan videolar. Bildirimler. Algoritmanın kişiye özel hazırladığı akışlar. Yani bir akışın gerçekte ne olduğunun neredeyse tamamı.
Sohbet botu tarafı da aynı derecede net. Gençlerin chatbot kullanımına süre sınırı geliyor. Şirketler ruh sağlığı kaynakları eklemek, bir çocuk kendine zarar vermekten bahsetmeye başlarsa güvenlik protokollerini devreye sokmak, çocuk güvenlik ayarlarını kapattığında ebeveyni bilgilendirmek zorunda. Bağımsız çocuk güvenliği denetimleri ve yıllık risk değerlendirmeleri yapılacak. Kurallara uyulmazsa şirket hukuken sorumlu tutulabiliyor.
Kimsenin yüksek sesle söylemediği kısım şu: bir kullanıcının 16 yaşından küçük olduğunu bilmek için, platformun herkesin yaşını bilmesi gerekiyor. Bu da eyaletteki her yetişkinin, on yıldır kullandığı bir uygulamayı kullanmak için yaşını kanıtlamak zorunda kalabileceği anlamına geliyor — bir belge yükleyerek ya da yüzünü tarayarak. Electronic Frontier Foundation tam olarak bu noktaya dikkat çekti: politikayı uygulamak, tüm sosyal medya kullanıcılarını yaşlarını ispatlamak için daha fazla kişisel bilgi vermeye zorlayacak, ve bu da kendi başına yeni gizlilik riskleri yaratacak.
Çocukları korumak için yazılan bir yasa, ABD'nin en kalabalık eyaletinde anonim yetişkin internetini sona erdirebilir.
Burada uydurma değil, gerçek bir anlaşmazlık var. EFF'den Rindala Alajaji durumu açıkça koydu: "Gençlerin dijital platformlara erişimini engellemek — ya da onlara bu platformlarda gezinmeleri için gereken temel araçları çıkarmak — yapay zeka çağında genç insanları daha güvenli veya daha sağlıklı hale getirmeyecek." Gençlere yönelik akışların insanı bağımlı yapacak şekilde tasarlandığını düşünebilir, aynı zamanda çözümün platformlara herkesten kimlik toplama gerekçesi verdiğini de görebilirsiniz. İkisi de aynı anda doğru olabilir.
Ve bu yasalar yalnız gelmedi. Newsom bir gün önce, yapay zeka şirketlerinin Kaliforniya yasalarına uyumunu denetlemek için daha geniş çerçeveler kuran önlemler imzaladı. Aynı paketle imzalanan diğer yasalar, çocuk cinsel istismarı tanımını üretken yapay zekayla oluşturulmuş veya değiştirilmiş görselleri de kapsayacak şekilde genişletiyor; hedefli reklamcılığa karşı yeni korumalar ve yapay zeka sistemlerinin K-12 öğrencilerine dair verileri nasıl kullanacağına dair kurallar ekliyor. Hepsi bir arada okunduğunda, Kaliforniya artık yapay zeka şirketlerinden "düzgün davranın" demeyi bırakmış, davranmazlarsa ne olacağını yazıya dökmeye başlamış.
Kaliforniya'da 16 yaş altındaki herkes, tabii ki — akışları birden 2009'a dönecek. Ama 16 yaşından büyük herkes de bu işin içinde, çünkü genç olmadığınızı kanıtlamak, sizi tanımlayan bir şey göstermek demek. Bir de bunu inşa edenler var: bir sosyal medya ya da chatbot şirketinde özellik yazan 22 yaşında biriyseniz, "bağımsız çocuk güvenliği denetimi" artık iş tanımınızın parçası, arkasında da hukuki sorumluluk duruyor. Gençlerin ebeveynleri ise daha önce almadıkları bir bildirimi almaya başlıyor: çocukları güvenlik ayarlarını kapattığında.
16 yaş altı kuralının bir mahkeme salonuna girdiğinde ayakta kalıp kalmayacağını izleyin — EFF şimdiden bunu gençler için fiili bir sosyal medya yasağı olarak adlandırıyor, ki bu dava açmadan önce kullanılan bir dil. Kaynak, kuralların ne zaman yürürlüğe gireceğine dair bir tarih vermiyor, henüz açılmış bir dava da yok. Sırada ne olacağını kimse söylemedi.
Yasa "bağımlılık yapan özellikleri" yasaklıyor, sonra bildirimleri ve otomatik oynatmayı bu listeye koyuyor. Bunlar egzotik, gizli tuzaklar değil. Telefonunuzdaki neredeyse her uygulamanın varsayılan ayarları bunlar. Kaliforniya bunu 15 yaşındaki biri için bağımlılık yapıcı sayabiliyorsa, akla gelen soru şu: bu, 16. yaş gününüzde neden bağımlılık yapıcı olmaktan çıkıyor?
Kaynaklar: Engadget, "CA governor signs 'landmark' laws on youth use of social media and AI chatbots," Anna Washenko, 10 Eylül 2026.
ABD'nin en kalabalık eyaleti ilk kez sosyal medyaya gençler için öneri akışlarını ve otomatik oynatmayı kapattırıyor, chatbotlara zaman sınırı ve ebeveyn bildirimi getiriyor — bu ya diğer eyaletler için bir şablon olacak ya da herkesin kimlik göstermesi gereken bir internete giden ilk adım.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler