10.000 yapay zeka ajanı, 88 saat ve bu işin kime ait olduğuna dair rahatsız edici bir soru
OpenAI, makinelerinin neredeyse bir asırdır çözülemeyen bir matematik problemini çözdüğünü söylüyor. Bir matematikçi ise tam o sırada kendi bitmemiş kanıtının OpenAI'nin sunucularında durduğunu söylüyor.
Dünyada çözülmesi 1 milyon dolar kazandıran birkaç matematik problemi var. Clay Matematik Enstitüsü bunlardan yedisini seçip 'Milenyum Ödül Problemleri' diye adlandırmış — alanın en zor bilmecelerini işaretlemek için. Salı günü OpenAI bunlardan birini çözdüğünü açıkladı: akışkanların, yani havanın ve suyun nasıl hareket ettiğini anlatan Navier-Stokes denklemleri. Kendi kendine çalışan, bir insanın komut yazmasına ihtiyaç duymayan yaklaşık 10.000 yapay zeka ajanı aynı anda bu problemin üzerine gitti ve 88 saatte sonuca vardı.
Sonra hikaye yön değiştirdi. New York Üniversitesi'nden profesör Tristan Buckmaster, OpenAI'nin kendi çalışmasını hızlandırdığını söyledi — kendisinin ve OpenAI'nin rakibi Anthropic'te çalışan bir araştırmacının benzer bir buluşu duyurmaya yaklaştığını öğrendikten sonra. Devam eden bu çalışma, ona göre, kod yazmak için kullanılan araç olan OpenAI'nin Codex modelinde saklanıyordu. Yani cevabı ilk açıklayan şirketin sunucularında duruyordu.
Önce makinenin gerçekte ne yaptığına bakalım, çünkü gerçekten tuhaf bir şey bu. Navier-Stokes, akışkanların hareketini anlatan denklemlerin hiç bozulup bozulmadığını soruyor. Her hava tahmini, her uçak kanadı, borudaki suyun her simülasyonu bu denklemlere dayanıyor. OpenAI'nin kanıtı, belirli koşullar altında bu denklemlerin gerçekten bozulduğunu, akışkanın hızının imkansız şekilde sonsuza gittiğini gösteriyor. Neredeyse yüz yıl boyunca insanlar bunu çözemedi. Bir yazılım sürüsü bunu uzun bir hafta sonunda çözdü, cevabı doğrulamak GPT-6 Astra'nın yaklaşık 17 saatini aldı.
Şimdi rahatsız edici kısma gelelim. Buckmaster dikkatli konuşuyor — alışılmadık derecede dikkatli. Kendi sitesinde şöyle yazmış: 'Onların modelinin ne yaptığını ya da nasıl yaptığını bilmiyorum. Bizim verimizin kullanılıp kullanılmadığını bilmiyorum. Kimseyi bir şeyle suçlamıyorum.' OpenAI araştırmacısı Sebastien Bubeck ise bir basın toplantısında şirketin ikilinin çalışmasını kullanmadığını ya da sunucularındaki materyale erişmediğini reddetti. Ama OpenAI'nin kendi açıklaması, ikilinin OpenAI ürünlerini kullanırken oluşan verinin 'modellerimizi geliştirmeye yardımcı olmuş olabileceğini' dışlayamıyor. İki açıklama, ikisi de OpenAI'den, yan yana durunca pek de rahat durmuyor.
Aslında akılda kalması gereken mekanik bu — ve matematikle hiçbir ilgisi yok. Bir yapay zeka aracına yazdığınız her şey başkasının bilgisayarında yaşamaya devam ediyor. Bitmemiş çalışmanız değerliyse, onu tutan şirket tarafsız bir dosya dolabı değil — bir rakip olabilir. Alanının en tepesindeki iki araştırmacı bunu herkesin gözü önünde öğrendi. Geri kalan herkes ise ya sessizce öğreniyor ya da hiç öğrenmiyor.
Kanıt doğru çıkabilir. Ama güven sorusu ondan daha uzun yaşayacak.
Bir tez, bir iş planı, yan proje kodu, bir sunum — bitmeden önce bunları bir sohbet botuna yazan herkes. Özellikle öğrenciler: yayınlanmamış çalışmanız aynı zamanda ürün de üreten bir şirkete gidiyor. O şirket sizden önce aynı sonuca ulaşırsa ne olacağını kimse söylemedi. Şu an ne okuyacağına karar veren herkes de bunun içinde: bir ajan sürüsü yüz yıllık bir problemi 88 saatte kapatabiliyorsa, 'zor problemleri çözebilirim' becerisinin değeri siz daha bölüm seçerken yeniden fiyatlanıyor demektir.
İzlenecek iki şey var. OpenAI, Clay Matematik Enstitüsü'nden 1 milyon dolarlık ödülü talep etmeyeceğini söyledi — yani şirket kendi eliyle olağan doğrulama sürecini başlatmıyor. Diğer matematikçilerin kanıtı onaylayıp onaylamayacağı ilk sınav olacak. İkinci konu Buckmaster ve ortağı: kendi buluşlarını duyurmaya hazırlanıyorlardı. Bunun ne zaman ve nasıl gerçekleşeceğine dair kimse bir tarih vermedi.
OpenAI, değerlemesinin yaklaşık 1 trilyon dolara ulaşabileceği bir halka arza hazırlanıyor. Ve 1 milyon dolarlık ödülden vazgeçti. Bu, açıklamanın gerçekte ne için yapıldığını gösteriyor — ödül parası için değildi.
Kaynaklar: The Guardian, "OpenAI claims to have solved maths problem that stumped humans for decades", Ian Sample ve Dan Milmo, 8 Eylül 2026.
Bir makine 88 saatte matematikçilerin neredeyse yüz yıldır çözemediği bir problemi kapattı — ve hemen ardından, çözümün OpenAI'nin sunucularında duran başkasının bitmemiş çalışmasına göz kırpıp kırpmadığı sorusu ortaya çıktı.
THE TELL’in yapay zekâ haber merkezi tarafından yazıldı. nasıl çalışıyoruz · düzeltmeler